نوشته هاي گلمحمدي

نوشته هاي گلمحمدي

نگاهی دوباره به ترتیب آیات

نگاهی دوباره به ترتیب آیات

نویسنده : گلمحمدی، یونس؛

مجله : پرتو وحی » بهار و تابستان 1396 - شماره 6 (‎16 صفحه - از 75 تا 90 )

کلیدواژه ها: جمع قرآن،  ترتیب آیات،  توقیف و اجتهاد،  ترتیب نزول

مقاله 

چکیده:

در این مقاله اثبات می‌شود که ترتیب آیات در سوره‌های قرآن موجود، به همان ترتییی است که پیامبر(ص) تلاوت فرموده اند و این قرآن بدون کوچک ترین تغییر و جابه‌جایی در ترتیب آیات، به وسیله‌ی نظارت، حفظ و کتابت توسط عموم مسلمانان، و همچنین با حفظ امانت داری که ایمان در دل و روح آنان دمیده بود، سینه به نسل به نسل و دست به دست به ما رسیده است. در ادامه‌ی این مطلب چگونگی توقیف پیامبر(ص) در ترتیب آیات در سوره‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد و ثابت می‌شود اصل در چینش و جایگذاری آیات در سوره‌ها، توقیف بر ترتیب نزول، و جز آن استثنای در ترتیب نزول و به توقیف پیامبر(ص) است.

خلاصه ماشینی: واژگان کلیدی: ترتیب آیات، ترتیب نزول، جمع قرآن، توقیف و اجتهاد مقدمه در این مقاله ما به ترتیب آیات قرآن که امروز در دست ما است نگاهی دوباره داریم و می‌خواهیم نظریه‌ای را طرح و اثبات کنیم که می‌گوید چینش و جایگذاری آیات در سوره‌های قرآن به هر ترتیبی که باشد «توقیفی» است و همچنین «توقیف بر ترتیب نزول» اصل می‌باشد و اگر خلاف آن ثابت شود، یعنی اگر آیه‌ی برخلاف ترتیب نزول جایگذاری شده باشد، آن استثنایی در ترتیب آیات و به توقیف پیامبر(ص) است. (همان: 207) این سخن زید و همچنین وجود کاتبان وحی (رامیار، 1369: 261تا275) که در حضور پیامبر(ص) به نوشتن وحی می‌پرداختند، نشان دهنده‌ی توقیفی بودن ترتیب آیات است، چرا که وقتی کاتبان می‌خواهند چیزی را بنویسند باید از جای آن با خبر باشند و باید پیامبر(ص) برای آن‌ها مشخص کرده باشد که آیات را به چه ترتیبی بنویسند و جمع آوری و دسته بندی نمایند. 3- اگر سکوت معصومین(ع) برای حفظ وحدت اسلامی بوده است، آیا اکنون دیگر نیازی به آن وحدت نیست، و ما می‌توانیم و اجازه داریم مطالبی را که آن‌ها به‌خاطر حفظ وحدت اسلامی بیان نفرموده اند بیاوریم و برای درستی آن استدلال نماییم!؟ نتیجه: با توجه به رفتار و گفتار معصومین(ع) نسبت به قرآن می‌توانیم بگوییم قرآنی که امروز در جوامع اسلامی وجود دارد همان قرآن زمان رسول خدا(ص) است و ترتیب آیات آن به توقیف پیامبر(ص) می‌باشد. با جمع بین این روایات و دلایل توقیفی بودن ترتیب آیات، می‌توانیم بگوییم اصل در چینش و جایگذاری آیات «توقیف بر ترتیب نزول» است و اگر خلاف آن در آیه‌ای ثابت شود آن را استثنایی به حساب می‌آوریم که به توقیف پیامبر(ص) برخلاف ترتیب نزول جایگذاری شده است.

(0) نظر

تاریخ گذاری قرآن در ایران

تاریخ گذاری قرآن در ایران

نویسنده : موسویان، سید ابوالفضل؛ گلمحمدی، یونس؛

مجله : پرتو وحی » بهار و تابستان 1397 - شماره 8 (‎22 صفحه - از 73 تا 94 )

کلیدواژه ها: تاریخ گذاری قرآن،  ترتیب نزول آیات،  سیر تحول قرآن

مقاله  

چکیده:

تاریخ گذاری قرآن و شناخت زمان و مرتبه تاریخی آیات و سور قرآنی یکی از مهم ترین مباحث روز علوم قرآنی است. قرآن پژوهان معاصر ایرانی در این زمینه تحقیقاتی داشته اند که به دو گروه عمده متن گرایان و نقل گرایان تقسیم می شوند. این مقاله ضمن بیان دیدگاه های فوق و بررسی روش های تاریخ گذاری آن ها که شامل «آهنگی- موضوعی»، «مضمون نگری»، «ریاضی- آماری»، «نقلی محض» و «نقل متکی بر متن» می شود، به این نتیجه رسیده که مطمئن ترین راه در تاریخ گذاری قرآن «نقل متکی بر متن» است.

خلاصه ماشینی: نکتۀ دیگر اینکه، آیا می‌توان برای این ملاک‌ها زمان‌های خاصی را در نزول قرآن مشخص نمود تا به آن وسیله آیات و سوره ها را ردیف پشت سر هم بچینیم و به ترتیب نزول دست پیدا نماییم؟ مسلم است که این کار شدنی نیست و این راه علامه جز در مواردی آن هم با احتمال اینکه مثلا فلان آیه یا سوره به نظر می‌رسد، مکی یا مدنی باشد، توانایی دیگری ندارد و به راحتی نمی‌توان با توجه به مضامین به ترتیب نزول حتی به صورت محدود دست پیدا نمود و ناچار در بسیاری از موارد پژوهشگر گرفتار احساسات شده و ذوق و سلیقۀ شخصی را به کار می‌‌گیرد. (همان، 345) آنچه از نوشته‌های بهجت پور به دست می‌آید، اعتماد او در حرکت اولیه برای تاریخ‌گذاری، به روایت معروف ابن عباس در ترتیب نزول است و با بررسی تطبیقی روایات و جمع بندی آن‌ها نیز به آن می رسدکه در اکثر کتاب‌های علوم قرآنی وارد شده و دیگر اینکه او اصل اولیه را در ترتیب آیات در سوره‌ها نزول طبیعی می‌داند؛ به این معنا که تا یک سوره تمام نشود، سورۀ بعدی نازل نمی‌شود و با همین پیش‌فرض و با توجه به روایت ابن عباس شروع به تفسیر قرآن در کتاب «همگام با وحی» می‌نماید.

(0) نظر
X